Raport Mastercard 88% banków nie ma planu integracji z EUDI Wallet. Termin to grudzień 2027

Polskie banki mają w tym obszarze wyjątkowe doświadczenie i właśnie dlatego nowe europejskie przepisy uderzają w ten rynek mocniej niż w większość pozostałych.

A potem pojawia się liczba. Wszyscy respondenci badania znali eIDAS 2.0. 88% nie określiło planu integracji z EUDI Wallet. W pilotażach nie uczestniczy prawie nikt.

Raport Cyfrowa tożsamość: kierunki rozwoju dla rynku finansowego w obliczu eIDAS 2.0 powstał przy udziale COI jako partnera strategicznego, z komentarzami ZBP, Forum Technologii Bankowych i Identonic. To nie jest notatka compliance. To mapa rynku, który za chwilę zmieni kształt.

Termin w planie to 2027. Piaskownica działa już teraz

Grudzień 2026 zbiera całą uwagę: każde państwo członkowskie musi wtedy udostępnić certyfikowany Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej. Dla banków to jednak dopiero wystrzał startowy. Data, którą trzeba wpisać do planu, to grudzień 2027, czyli gotowość operacyjna po stronie banku. Wtedy każda instytucja finansowa w UE musi akceptować portfele tam, gdzie to naprawdę boli: przy silnym uwierzytelnianiu do bankowości elektronicznej, zdalnej weryfikacji tożsamości na potrzeby KYC i AML oraz autoryzacji płatności zgodnie z PSD2. Za brak wdrożenia grożą sankcje administracyjne, potencjalne kary finansowe, ryzyko reputacyjne i klienci, którzy pójdą tam, gdzie logowanie po prostu działa.

Szesnaście miesięcy. Każdy, kto zmieniał ścieżkę onboardingu w systemie centralnym banku, wie, co to znaczy. Coś jest jednak dostępne od zaraz: raport wskazuje, że w trzecim kwartale 2026 uruchamiana jest piaskownica europejskiego portfela tożsamości cyfrowej.

Paweł Jakubik, Przewodniczący Forum Technologii Bankowych, mówi wprost, czym grozi alternatywa. Tłumaczenie bierności brakiem ustawy jest zrozumiałe, ale organizacje, które rozpoczynają analizę „po ustawie”, wchodzą w fazę realizacji z istotnym opóźnieniem. Polska wciąż tej ustawy nie przyjęła. W ocenie gotowości zawartej w raporcie to jedyne pole, którego nasz kraj nie odhaczył.

Polska startuje z dobrej pozycji i to jest pułapka

Świetny produkt, niedokończone papiery. mObywatel ma około 12 milionów użytkowników, czyli mniej więcej 30% populacji — najwyższe pokrycie spośród portfeli unijnych opisanych w raporcie. W lipcu 2023 Polska jako pierwszy kraj UE nadała dokumentom cyfrowym pełną równoważność prawną z fizycznymi: mDowód działa w oddziale banku, mPrawo jazdy podczas kontroli drogowej. Aplikacja obsługuje już płatności i podpis kwalifikowany.

Nic z tego nie czyni jej zgodną z eIDAS 2.0. Rafał Sionkowski z COI przedstawia plan: trzeci filar o nazwie mObywatel Europa, dostępny pilotażowo od grudnia 2026, uruchamiany z poziomu mObywatela przez deeplink do osobnej aplikacji. Pilotaż potrwa kilkanaście miesięcy i dopiero po nim europejski portfel zostanie zintegrowany z aplikacją, którą Polacy już mają. Według analizy Mastercard pełna integracja nastąpi najwcześniej w 2028 roku. Warto zestawić tę datę z sektorowym terminem 2027.

Europa jedzie z bardzo różnymi prędkościami

Jeden standard, dwadzieścia siedem punktów startowych. Raport ocenia wybrane kraje w sześciu etapach wdrożenia, zaznaczając przy tym, że jest to ocena subiektywna, a nie ranking.

Na czele Francja i Włochy. France Identité przekroczyło 5 milionów użytkowników przy najwyższym poziomie bezpieczeństwa, choć aktywacja nadal wymaga zbliżenia fizycznego dowodu do telefonu. Włochy mają wyższą adopcję, około 10%, bo zamiast zastępować SPID i CIE, etapami konsolidują je w IT Wallet. Portugalia uruchomiła pierwszy w Europie Digital Business Wallet dla firm.

Dalej robi się ciekawiej. Belgijski portfel państwowy ma około 500 tysięcy użytkowników, podczas gdy itsme, rozwiązanie konsorcjum banków i telekomów, około 7,5 miliona. Sukces prywatnego portfela raczej utrudnia wdrożenie publicznego, niż mu pomaga. Niemcy wciąż wybierają docelowego dostawcę EUDI Wallet. A najpowszechniej używany portfel w Europie należy do kraju spoza Unii: ukraińska Diia przekroczyła 50% pokrycia. Wniosek z pilotaży na dużą skalę jest taki, że funkcje transgraniczne działają, pod warunkiem wspólnych specyfikacji, testów end-to-end i dobrego UX. To nie technologia jest wąskim gardłem.

Banki dostają dwie role. Większość myśli o jednej

Tu leży sedno strategiczne. W modelu eIDAS 2.0 bank jest jednocześnie stroną ufającą, która odczytuje atrybuty z portfela, i potencjalnym wydawcą kwalifikowanych poświadczeń: statusu dochodowego, zdolności kredytowej, historii relacji, weryfikacji rachunku, braku zaległości.

Pierwsza rola to obowiązek. Druga to biznes. Jakubik nie owija tego w bawełnę: wydawanie atrybutów finansowych kryje największy potencjał budowy przewagi konkurencyjnej i nowych strumieni przychodów, a banki, które potraktują portfel wyłącznie jako koszt zgodności, oddadzą inicjatywę tym, którzy zobaczą w nim narzędzie pogłębiania relacji z klientem.

Raport przechodzi przez KYC, KYB i SCA, łącznie z fragmentami, których nikt nie lubi. Transgraniczny KYB staje się nieporównanie prostszy, gdy dane o beneficjencie rzeczywistym stają się atrybutem portfela, a liczba przejęć kont powinna gwałtownie spaść, bo powiązanie kluczy ze sprzętem eliminuje phishing oparty na hasłach i SMS-ach. Ale autoryzacja płatności przenosi się z aplikacji banku do portfela wydanego przez państwo, co oznacza realny spadek kontroli i wymusza dwutorowy model obsługi klientów. Ktoś musi też wziąć odpowiedzialność na wypadek kompromitacji portfela państwowego.

Dla klienta obietnica jest prostsza: darmowy podpis kwalifikowany, konto otwarte w dowolnym banku w UE, potwierdzenie pełnoletności bez ujawniania daty urodzenia.

Zdanie, które warto zapamiętać

Skalę zmiany najcelniej opisuje Jan Szajda, Przewodniczący Grupy ds. Identyfikacji i Uwierzytelniania Klienta w Forum Technologii Bankowych:

“Można ją traktować jako fundamentalną zmianę w sposobie potwierdzania tożsamości – porównywalną z wprowadzeniem zdjęć biometrycznych do dokumentów tożsamości.”

Tak jak wtedy zmienił się standard identyfikacji w świecie fizycznym, tak dziś eIDAS 2.0 może trwale zmienić sposób, w jaki posługujemy się tożsamością cyfrową. Ostrzeżenie Szajdy brzmi: mimo że zmiany dotyczą wszystkich obywateli Unii, temat wciąż nie jest wystarczająco znany i rozpoznawany. A jego postulat jest konkretny: przeanalizować wpływ eIDAS 2.0 na procesy obsługi klienta, identyfikacji, uwierzytelniania, podpisywania dokumentów, zarządzania zgodami i przeciwdziałania nadużyciom. I zacząć wdrażać.

Jakubik dokłada do tego wymiar zbiorowy. Fragmentacja podejść i brak wspólnych standardów integracji to ryzyko, które najlepiej adresować razem: w dialogu z Ministerstwem Cyfryzacji i COI, przez wymianę doświadczeń z pilotaży i wypracowanie dobrych praktyk.

Cel Unii na 2030 rok to 80% obywateli korzystających z bezpiecznej tożsamości cyfrowej. Raport jest praktycznym punktem wyjścia do określenia własnej roli w tym układzie: gotowość poszczególnych krajów Europy, obowiązki zestawione z szansami, lista ryzyk i mitygacji oraz przejścia krok po kroku przez onboarding, płatności i wydawanie atrybutów.

Wart godziny w tym tygodniu. Zwłaszcza jeśli należysz do tych 88%.

Publicznie dostępne wydanie jest skróconą wersją pełnego raportu. Tutaj znajdziesz całą wersię.