EUDI Wallet w branży ubezpieczeniowej — jak cyfrowa tożsamość zmienia obsługę polis, likwidację szkód i relację z klientem

EUDI Wallet, czyli Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej wymagany przez rozporządzenie eIDAS 2.0, wchodzi do sektora ubezpieczeniowego jako infrastruktura do bezpiecznego przechowywania i udostępniania danych tożsamości oraz innych poświadczeń. Może przebudować sposób, w jaki ubezpieczyciele weryfikują klientów, zawierają umowy, prowadzą cyfrowy onboarding, obsługują szkody, potwierdzają uprawnienia, przenoszą historię ubezpieczeniową i współpracują z partnerami.

Dla menedżerów i decydentów w branży ubezpieczeniowej oznacza to konkretne decyzje: kiedy zacząć planować integracje, które procesy zoptymalizować w pierwszej kolejności i jak pozycjonować się na tle konkurencji, która dopiero zaczyna przyglądać się eIDAS 2.0. Stawka jest operacyjna i rynkowa jednocześnie: mniej tarcia w obsłudze polis, niższe koszty weryfikacji, lepsza ochrona przed oszustwami i wyższa jakość doświadczenia klienta w świecie, w którym cyfrowa obsługa staje się standardem.

Czym jest EUDI Wallet w kontekście eIDAS 2.0 i dlaczego ubezpieczenia to jeden z pierwszych sektorów z realnym business case’em

EUDI Wallet — Europejski Portfel Tożsamości Cyfrowej — to standard wymagany przez rozporządzenie eIDAS 2.0. To element ram europejskiej tożsamości cyfrowej w Unii Europejskiej, a samo rozporządzenie eIDAS 2.0 weszło w życie 24 grudnia 2024 roku. Każde państwo członkowskie UE ma obowiązek zapewnić dostęp do portfela dla 500 milionów obywateli w państwach członkowskich UE do 2026 roku. Portfel przechowuje nie tylko potwierdzenie tożsamości, ale także atrybuty: poświadczenia wydane przez instytucje (prawo jazdy, dyplomy, uprawnienia zawodowe, numery identyfikacyjne) oraz — i to jest kluczowe dla ubezpieczycieli — poświadczenia wydane przez podmioty prywatne działające w ekosystemie zaufania.

Branża ubezpieczeniowa jest wyjątkowo dobrze osadzona w tym ekosystemie, ponieważ ubezpieczyciel już dziś pełni rolę podmiotu, który weryfikuje tożsamość, ocenia ryzyko, wydaje dokument potwierdzający objęcie ochroną i uczestniczy w obsłudze zdarzeń wymagających identyfikacji stron.

Cyfrowy onboarding i zawieranie umów ubezpieczeniowych z wykorzystaniem cyfrowej identyfikacji

Zawieranie polisy online wymaga dziś od klienta kilku czynności: wypełnienia formularza, przesłania skanów dokumentów, oczekiwania na weryfikację, a często wizyty w placówce lub rozmowy z agentem. Każdy z tych kroków generuje koszty operacyjne i jest momentem, w którym klient może zrezygnować z zakupu, także na etapie korzystania z usług cyfrowych.

EUDI Wallet skraca ten proces do kilku gestów. Klient otwiera portfel, wybiera dane, które chce udostępnić ubezpieczycielowi, i autoryzuje transfer, co ułatwia korzystania z rozwiązania na co dzień. Ubezpieczyciel otrzymuje zweryfikowaną tożsamość cyfrową oraz bezpieczne potwierdzanie danych — nie skan, nie oświadczenie, nie kopię dokumentu, ale kryptograficznie podpisany atrybut wystawiony przez organ zaufania. Weryfikacja jest natychmiastowa, a dane nie wymagają ręcznego przetwarzania po stronie ubezpieczyciela.

Do zawarcia umowy potrzebny jest podpis. EUDI Wallet umożliwia złożenie kwalifikowanego podpisu elektronicznego bezpośrednio z poziomu portfela — bez zewnętrznych tokenów, bez wysyłania dokumentów pocztą, bez wizyty w placówce. Polisa jest podpisana, ważna prawnie i natychmiast dostępna w formie cyfrowej. Ten sam mechanizm wspiera logowanie do usług publicznych i prywatnych oraz innych usługi w całej Unii Europejskiej.

Dodatkowy efekt pojawia się przy rozszerzaniu ochrony lub zakupie kolejnych produktów. Jeśli klient zawarł już umowę ubezpieczenia komunikacyjnego i chce dokupić ubezpieczenie podróżne, jego dane są już zweryfikowane w ekosystemie. Ponowna weryfikacja jest formalnością albo nie jest potrzebna wcale.

Polisa jako atrybut w portfelu — weryfikacja uprawnień w czasie rzeczywistym

Jeden z najbardziej praktycznych use case’ów EUDI Wallet w ubezpieczeniach to polisa jako weryfikowalne poświadczenie (verifiable credential) — poświadczenie wystawione przez ubezpieczyciela, przechowywane w portfelu klienta i możliwe do weryfikacji przez dowolny podmiot w ekosystemie zaufania. W ramach europejskiego portfela mogą być przechowywane także inne typy poświadczeń, w tym PID, QEAA, PuB-EAA i EAA.

W ubezpieczeniach zdrowotnych oznacza to, że klient przychodzący do placówki medycznej nie musi pokazywać karty, logować się do aplikacji ubezpieczyciela ani dzwonić na infolinię. Placówka weryfikuje poświadczenie bezpośrednio z portfela — w czasie rzeczywistym, bez pośredników. Mechanizm selektywnego ujawniania (selective disclosure) pozwala na udostępnienie tylko tych danych, które są potrzebne do potwierdzenia uprawnień: czy polisa jest aktywna, jaki jest zakres ochrony, do kiedy obowiązuje, co wzmacnia ochronę prywatności i bezpieczeństwo, bo użytkownicy przekazują wyłącznie niezbędne informacje. Żadnych dodatkowych danych osobowych.

W ubezpieczeniach komunikacyjnych polisa OC lub AC staje się atrybutem, który kierowca może udostępnić w dowolnym momencie — po kolizji drugiej stronie, służbom, rzeczoznawcy. Udostępnienie następuje wallet-to-wallet lub przez weryfikację QR, bez konieczności posiadania przy sobie papierowej polisy czy pamiętania o aktualności pliku PDF w telefonie. Dane są zawsze aktualne, bo poświadczenie pochodzi bezpośrednio od ubezpieczyciela.

W ubezpieczeniach turystycznych poświadczenie może być weryfikowane przez zagraniczną placówkę medyczną, hotel, lotnisko lub służby graniczne bez tłumaczenia dokumentów i bez bariery językowej — chodzi o wykorzystanie rozwiązań dostępnych w całej Europie, bo standard EUDI działa ponad granicami państw UE.

Likwidacja szkód — mniej papieru, mniej oszustw, szybsza wypłata

Proces likwidacji szkody to jeden z obszarów o najwyższym koszcie operacyjnym w ubezpieczeniach — i jednocześnie moment, w którym klient ocenia ubezpieczyciela najbardziej krytycznie. EUDI Wallet adresuje oba te problemy.

Przy zgłoszeniu szkody klient może dołączyć do wniosku zweryfikowane dane bezpośrednio z portfela: tożsamość, numer polisy, prawo jazdy, dane pojazdu, poświadczenie miejsca zamieszkania. Dane trafiają do systemu TUiR bez ręcznego przepisywania, bez ryzyka błędu i bez konieczności ponownej weryfikacji przez pracownika. Proces może być też uzupełniony o biometryczną weryfikację tożsamości opartą na technologii rozpoznawania twarzy. Czas obsługi skraca się, a klient ma pewność, że zgłoszenie zostało przyjęte z kompletnymi, zweryfikowanymi informacjami.

Po stronie ubezpieczyciela pojawia się istotna korzyść w obszarze fraud prevention. Poświadczenia są kryptograficznie podpisane przez wystawcę — podrobienie ich jest technicznie nieporównywalnie trudniejsze niż sfałszowanie skanu dokumentu czy zmanipulowanie pliku PDF. Takie podejście wspiera bezpieczeństwo oraz wymogi cyberbezpieczeństwa procesu likwidacji szkód. W branży, gdzie straty z tytułu fraudu ubezpieczeniowego liczone są w miliardach euro rocznie w skali europejskiej, to argument, który przekłada się bezpośrednio na wynik finansowy.

Ubezpieczenia życiowe i zdrowotne — ciągłość danych i przenośność historii

W ubezpieczeniach życiowych i zdrowotnych klient gromadzi przez lata dokumentację: polisy, zaświadczenia lekarskie, wyniki badań, korespondencję z ubezpieczycielem. Zmiana ubezpieczyciela oznacza dziś konieczność zebrania i dostarczenia dużej ilości papierowej lub rozproszonej cyfrowej dokumentacji.

EUDI Wallet otwiera możliwość przenoszenia historii ubezpieczeniowej jako zestawu poświadczeń wystawionych przez poprzedniego ubezpieczyciela, zweryfikowanych i gotowych do przekazania nowemu. Nowy ubezpieczyciel nie musi prowadzić własnej weryfikacji od zera, a klient nie musi zbierać zaświadczeń.

W przyszłości, jeśli regulacje i zgoda pacjenta to umożliwią, portfel może przechowywać atrybuty zdrowotne: informacje o chorobach przewlekłych, historię szczepień, aktualne recepty. Dla ubezpieczycieli zdrowotnych i życiowych to źródło danych, które może zautomatyzować ocenę ryzyka i personalizację oferty przy jednoczesnym zachowaniu pełnej kontroli klienta nad tym, co udostępnia.

Dodatkowe zastosowania: tam, gdzie EUDI Wallet może zaskoczyć

Poza oczywistymi use case’ami pojawiają się zastosowania, które mogą być mniej intuicyjne, ale mają prawdziwy potencjał operacyjny:

Weryfikacja pośredników i agentów ubezpieczeniowych. Licencja pośrednika ubezpieczeniowego jako atrybut w portfelu agenta — weryfikowalna przez ubezpieczyciela, regulatora i klienta w czasie rzeczywistym. Koniec z ręcznym sprawdzaniem rejestrów KNF.

Onboarding pracowników flotowych. Przy ubezpieczeniach flotowych każdy nowy kierowca w firmie musi przejść weryfikację. EUDI Wallet pozwala na błyskawiczne potwierdzenie tożsamości, ważności prawa jazdy i historii ubezpieczeniowej bez angażowania działu HR i ubezpieczyciela w wymianę papierowej dokumentacji.

Ubezpieczenia parametryczne. Ubezpieczenia parametryczne (np. od opóźnień lotów, niekorzystnych warunków pogodowych w rolnictwie) wymagają szybkiej identyfikacji uprawnionego i wypłaty bez tradycyjnego procesu likwidacji. EUDI Wallet jako kanał identyfikacji i autoryzacji wypłaty skraca ten proces do minimum.

Ubezpieczenia wbudowane (embedded insurance). Model, w którym ubezpieczenie jest oferowane w punkcie sprzedaży innego produktu (zakup elektroniki, biletu lotniczego, najmu samochodu), wymaga błyskawicznego onboardingu klienta. Portfel eliminuje barierę wejścia — klient autoryzuje udostępnienie danych jednym gestem, bez formularzy.

Korzyści operacyjne dla ubezpieczycieli — co zmienia się w liczbach

Krótszy czas onboardingu przekłada się na wyższy współczynnik konwersji i mniejszy odpływ klientów na etapie zakupu. Automatyczna weryfikacja danych eliminuje koszty ręcznego przetwarzania dokumentów i zmniejsza liczbę błędów w systemach. Weryfikowalne poświadczenia redukują ryzyko fraudu na etapie zawierania umów i likwidacji szkód. Zgodność z wymogami AML/KYC jest dokumentowana w sposób audytowalny, bez dodatkowego nakładu pracy compliance.

Branża ubezpieczeniowa operuje na marżach, gdzie optymalizacja kosztów operacyjnych o kilka punktów procentowych ma bezpośrednie przełożenie na rentowność produktów. EUDI Wallet może więc stać się infrastrukturą, która może obniżyć koszt jednostkowy obsługi klienta w kilku procesach jednocześnie.

Wyzwania i wymogi regulacyjne, które warto znać przed planowaniem integracji

Żaden z opisanych use case’ów nie jest dostępny out-of-the-box od pierwszego dnia działania portfela. Kilka rzeczy wymaga uwagi:

Standaryzacja atrybutów ubezpieczeniowych w ramach EUDI jest w toku. Pierwsze iteracje portfela obejmą dokumenty tożsamości i prawo jazdy — atrybuty sektorowe, w tym ubezpieczeniowe, będą wdrażane stopniowo. Ich wprowadzanie to także wdrażanie kolejnych usług oraz rozszerzenie funkcji wraz z dojrzewaniem standardów sektorowych. Ubezpieczyciele, którzy zaczną planować swoje namespace’y i schematy danych już teraz, będą w lepszej pozycji niż ci, którzy zaczekają na gotowy standard.

Gotowość ekosystemu po stronie partnerów — placówek medycznych, warsztatów, służb, platform sprzedażowych — będzie różna w zależności od kraju i sektora. Wdrożenie use case’u wallet-to-wallet przy kolizji wymaga, żeby obie strony miały portfele i żeby weryfikator wiedział, jak je obsługiwać. Sam portfel opiera się na zasadach security by design, a dane są przetwarzane i przechowywane lokalnie na urządzeniu użytkownika, co ma znaczenie dla zapewnienia prywatności. W Polsce rozwiązania EUDI są integrowane z aplikacją mObywatel jako rozszerzenie krajowych systemów, a nie ich zastąpienie, dzięki czemu usługi będą szerzej dostępne.

Edukacja klientów to osobne wyzwanie. Portfel to nowe zachowanie użytkownika. Pierwsze miesiące adopcji będą wymagały wsparcia komunikacyjnego ze strony ubezpieczycieli, którzy zdecydują się na wprowadzenie. To ważne, aby użytkownicy mogli korzystać z tych funkcji dopiero po skutecznym wdrażaniu i odpowiednim przygotowaniu usług.

Podsumowanie

EUDI Wallet wchodzi do ubezpieczeń kilkoma drzwiami jednocześnie: onboarding, obsługa uprawnień, likwidacja szkód, przenoszność danych, nowe modele dystrybucji. Dla ubezpieczycieli, którzy zaczną planować integracje teraz, oznacza to przewagę operacyjną i pozycję lidera w oczach klientów przyzwyczajonych do cyfrowej obsługi, a także przygotowanie do działania w ekosystemie tożsamości cyfrowej EUDI wallet jako części szerszych usług publicznych i prywatnych opartych na europejskim modelu tożsamości. Dla tych, którzy poczekają konieczność nadrabiania zaległości w ekosystemie, który będzie już gotowy.